Etik İlkeler
Yayın etiği, sorumluluklar, intihal politikası, etik kurul onayı ve beyan yükümlülükleri.
Yayın Etiği ve İlkeler
Sağlık Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, yayın süreçlerinde uluslararası etik standartları benimsemekte olup COPE (Committee on Publication Ethics) ilkelerine uygun hareket eder.
Sorumluluklar
Yazarların Sorumlulukları
- Sunulan çalışmalar özgün olmalıdır.
- İntihal, veri uydurma ve çarpıtma kabul edilmez.
- Tüm katkı sağlayan kişiler yazar olarak belirtilmelidir.
- Çıkar çatışması varsa beyan edilmelidir.
- Etik kurul izni gereken çalışmalarda belge sunulmalıdır.
Hakemlerin Sorumlulukları
- Değerlendirmeler objektif ve bilimsel olmalıdır.
- Gizlilik ilkesine uyulmalıdır.
- Çıkar çatışması varsa değerlendirme reddedilmelidir.
Editörlerin Sorumlulukları
- Tarafsız ve bağımsız karar vermek.
- Hakem sürecini adil yürütmek.
- Etik ihlallerde gerekli işlemleri yapmak.
İntihal Politikası
Sağlık Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, bilimsel yayın etiği kapsamında intihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve etik ihlallere karşı sıfır tolerans politikası benimsemektedir.
Dergiye gönderilen tüm makaleler, değerlendirme sürecine alınmadan önce intihal tespit programları (örn. iThenticate, Turnitin vb.) aracılığıyla taranmaktadır.
| Ölçüt | Sınır |
|---|---|
| Genel benzerlik oranı | %20'yi geçmemelidir |
| Tek bir kaynaktan alınan benzerlik oranı | %5'i aşmamalıdır |
Bu oranlar, editör tarafından içerik bağlamında değerlendirilir. Atıf yapılmış olsa dahi, aşırı benzerlik durumunda makale değerlendirme sürecine alınmayabilir.
Aşağıdaki durumlar etik ihlal olarak değerlendirilir:
- Başka çalışmalardan kaynak göstermeden alıntı yapılması
- Kendi çalışmasının yeniden kullanılması (öz intihal)
- Veri uydurma veya değiştirme
- Kaynakların yanlış veya eksik gösterilmesi
- Makale değerlendirme sürecine alınmaz veya reddedilir.
- Gerekli durumlarda yazar kurumuna bildirim yapılabilir.
- Yayınlanmış makalelerde tespit edilmesi halinde makale geri çekilir.
Etik Kurul Onayı
Sağlık Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi'ne gönderilen çalışmalarda, araştırmanın niteliğine bağlı olarak etik kurul onayı alınması zorunludur.
Aşağıdaki türdeki araştırmalar için etik kurul onayı sunulmalıdır:
- İnsan katılımcılar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalar
- Klinik çalışmalar
- Anket, görüşme, gözlem gibi veri toplama yöntemlerini içeren çalışmalar
- Hasta verisi veya kişisel veri içeren araştırmalar
- Deneysel ve yarı deneysel çalışmalar
Bu tür çalışmalar için, yetkili bir etik kuruldan alınmış onay belgesi başvuru sırasında sisteme yüklenmelidir.
Etik Kurul Bilgisi
Makale metninde aşağıdaki bilgiler açık şekilde belirtilmelidir:
- Etik kurulun adı
- Onay tarihi
- Karar numarası
- Derleme makaleler
- Teorik ve kavramsal çalışmalar
- İkincil veri analizi (kamuya açık veri setleri kullanılması durumunda)
Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda gerekli izinlerin alınmasından yazar(lar) sorumludur. Etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmayabilir.
Yazar Katkı Beyanı
Sağlık Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalarda, yazarların araştırmaya yaptıkları katkıların açık ve şeffaf şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Her yazarın katkısı açıkça belirtilmeli ve tüm yazarlar nihai metni onaylamış olmalıdır.
Çıkar Çatışması Beyanı
Sağlık Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, yayın sürecinde şeffaflık ve tarafsızlığı sağlamak amacıyla çıkar çatışmalarının açık şekilde beyan edilmesini zorunlu tutar. Yazarlar, çalışmalarını etkileyebilecek her türlü finansal, kurumsal veya kişisel çıkar ilişkisini bildirmekle yükümlüdür.